Dlaczego noworodek wymiotuje? Przyczyny i kiedy udać się do lekarza

Noworodek może zwracać pokarm z powodu ulewania, zbyt szybkiego lub obfitego karmienia, infekcji, a rzadziej choroby wymagającej pilnej pomocy. Najważniejsze jest odróżnienie spokojnego ulewania od gwałtownych wymiotów oraz obserwowanie oznak odwodnienia.

Ulewanie czy wymioty?

Ulewanie polega na swobodnym cofaniu się niewielkiej ilości mleka. Sprzyja mu niedojrzałość przewodu pokarmowego, płynna konsystencja pokarmu i leżąca pozycja dziecka. Noworodek zwykle pozostaje spokojny, a po epizodzie może nadal chcieć jeść.

Wymioty są gwałtowne i wiążą się z napięciem mięśni brzucha oraz przepony. Treść pokarmowa może zostać wyrzucona pod ciśnieniem, również przez nos. Taki objaw, zwłaszcza gdy się powtarza, wymaga dokładniejszej oceny.

Dlaczego noworodek wymiotuje?

Jednorazowe zwrócenie pokarmu nie musi oznaczać choroby. Przy ocenie znaczenie mają siła wyrzutu, liczba epizodów, związek z karmieniem oraz samopoczucie dziecka.

Do częstych przyczyn związanych z karmieniem należą:

• Zbyt szybkie ssanie, podczas którego dziecko połyka dużo powietrza.
• Przekarmienie lub podanie zbyt dużej porcji jednorazowo.
• Niewłaściwe dopasowanie przepływu mleka ze smoczka butelki.
• Ucisk na brzuch albo intensywne poruszanie dzieckiem bezpośrednio po posiłku.

Wymioty mogą też pojawić się podczas infekcji przewodu pokarmowego, dróg oddechowych lub układu moczowego. Kaszel, zatkany nos, gorączka i biegunka mogą nasilać odruch wymiotny. Rzadziej przyczyną jest alergia na składnik mieszanki lub inne schorzenie.

Gwałtowne, powtarzające się wymioty po karmieniu u dziecka w pierwszych miesiącach życia mogą wskazywać na przerostowe zwężenie odźwiernika, czyli pylorostenozę. W takiej sytuacji treść jest często wyrzucana strumieniem, a dziecko może szybko tracić płyny. Wymaga to pilnej konsultacji lekarskiej. Nagły ból brzucha, krew w stolcu lub wyraźne wzdęcie mogą z kolei towarzyszyć innym stanom wymagającym szybkiej diagnostyki, między innymi wgłobieniu jelita.

Kiedy wymioty u noworodka są niebezpieczne?

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub pogotowiem, jeśli wymioty są zielone albo żółte, zawierają krew lub przypominają fusy od kawy. Takie zabarwienie nie powinno być tłumaczone zwykłym ulewaniem.

Wymioty chlustające, szczególnie powtarzające się po karmieniu, również wymagają pilnej oceny. Nie czekaj na wizytę planową, jeśli dziecko ma napięty lub bolesny brzuch, jest bardzo senne, wiotkie, ma trudności z oddychaniem albo przestało przyjmować pokarm.

Sprawdź także objawy odwodnienia. U noworodka utrata płynów może postępować szybko:

• pieluszki pozostają wyraźnie suche lub moczu jest znacznie mniej niż zwykle,
• usta i język są suche, a dziecko płacze bez łez,
• dziecko jest apatyczne, trudne do wybudzenia albo wyjątkowo osłabione,
• ciemię jest zapadnięte lub pojawiają się inne wyraźne zmiany w wyglądzie dziecka.

Jeśli masz wątpliwości, nie oceniaj wyłącznie liczby wymiotów. Liczy się cały obraz: przyjmowanie pokarmu, ilość moczu, aktywność, temperatura i wygląd zwracanej treści.

Co można zrobić w domu?

Jeżeli dziecko tylko ulewa, jest spokojne i prawidłowo przyjmuje pokarm, można skorygować technikę karmienia i obserwować jego stan. Pomocne bywają następujące działania:

• Karm dziecko w stabilnej, bardziej wyprostowanej pozycji, bez uciskania brzucha.
• Rób przerwy na odbicie, szczególnie gdy noworodek ssie łapczywie.
• Po karmieniu trzymaj dziecko spokojnie w pozycji pionowej i nie potrząsaj nim.
• Sprawdź, czy smoczek nie podaje mleka zbyt szybko oraz czy dziecko nie dostaje jednorazowo zbyt dużej porcji.
• Zadbaj o drożność nosa, jeśli katar utrudnia oddychanie podczas ssania.

Nie zmieniaj samodzielnie mieszanki i nie podawaj noworodkowi leków przeciwwymiotnych. Przy powtarzających się wymiotach sposób dalszego karmienia i ewentualne nawadnianie powinien ustalić lekarz. Nie próbuj też zastępować konsultacji domowymi preparatami, zwłaszcza gdy występują objawy alarmowe.

Najczęściej spokojne, niewielkie ulewanie wynika z niedojrzałości przewodu pokarmowego i z czasem słabnie. Gwałtowne wymioty, żółć, zieleń, krew, apatia lub suche pieluszki to jednak sygnały, przy których noworodek powinien zostać szybko zbadany.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku niepokojących objawów u noworodka skontaktuj się z lekarzem lub pogotowiem ratunkowym.