Zdrowie dziecka

Higiena uszu dziecka – jak dbać o nie prawidłowo?

Napisał(a) 4 min czytania
Czyste akcesoria kąpielowe i sól fizjologiczna w jasnej łazience, podkreślające zasady higieny u niemowląt.

Higiena uszu dziecka polega przede wszystkim na myciu małżowiny usznej i okolicy wejścia do przewodu słuchowego. Zdrowego ucha nie trzeba czyścić głęboko, ponieważ samo przesuwa woskowinę na zewnątrz. Do kanału słuchowego nie należy wkładać patyczków ani żadnych innych przedmiotów.

Jak dbać o uszy dziecka na co dzień?

Woskowina, czyli cerumen, nie jest brudem. Tworzy naturalną barierę ochronną przed kurzem, drobnoustrojami i nadmiarem wilgoci, a także pomaga utrzymać skórę przewodu słuchowego w dobrym stanie. Z czasem przemieszcza się w kierunku ujścia ucha, gdzie można ją bezpiecznie usunąć podczas zwykłej kąpieli.

Dlatego celem higieny nie jest całkowite usunięcie woskowiny, lecz oczyszczenie tego, co widać. Szczególnej ostrożności wymagają niemowlęta, ponieważ ich przewód słuchowy jest wąski i łatwo go podrażnić.

Jak bezpiecznie umyć uszy podczas kąpieli?

Do codziennej pielęgnacji wystarczy ciepła woda, delikatny środek myjący oraz miękka myjka, ściereczka albo róg ręcznika. Postępuj w następujący sposób:

  1. Umyj zewnętrzną część małżowiny usznej, także jej fałdy i płatek.
  2. Delikatnie przetrzyj okolice ujścia przewodu słuchowego, bez wsuwania materiału do środka.
  3. Jeśli podczas kąpieli woda dostanie się do ucha, pozwól jej swobodnie wypłynąć. Sama obecność niewielkiej ilości wody zwykle nie stanowi zagrożenia.
  4. Osusz małżowinę i jej fałdy miękkim ręcznikiem lub pieluszką, przykładając materiał do skóry zamiast pocierać.

Nie kieruj do ucha silnego strumienia wody z prysznica. U niemowlęcia najlepiej ograniczyć pielęgnację do osuszenia widocznych części ucha po kąpieli.

Czego nie wkładać do ucha dziecka?

Najczęstszy błąd to używanie patyczków higienicznych w przewodzie słuchowym. Patyczek może przesunąć woskowinę głębiej, zamiast ją usunąć. W ten sposób sprzyja powstawaniu czopa woskowinowego, podrażnia skórę i w niektórych przypadkach może uszkodzić błonę bębenkową.

Ważne ostrzeżenie: nie próbuj samodzielnie wydłubywać woskowiny, ponieważ uraz mechaniczny może spowodować ból, krwawienie lub stan zapalny. Lista przedmiotów i metod, których nie należy stosować, obejmuje:

  • Patyczki higieniczne wsuwane do kanału słuchowego.
  • Zapałki, spinki, pęsety, haczyki i inne ostre przedmioty.
  • Świece do uszu, które nie mają potwierdzonej skuteczności i mogą spowodować oparzenie.
  • Płukanie ucha strumieniem wody z prysznica lub przypadkowo dobranym sprzętem.

Co zrobić, gdy woskowiny jest za dużo?

Jeżeli dziecko ma tylko niewielką ilość woskowiny widoczną przy wejściu do ucha, zwykle wystarcza delikatne przetarcie małżowiny. Gdy pojawia się uczucie zatkania, przytłumione słyszenie albo nawracający problem z gromadzeniem cerumenu, można rozważyć preparat apteczny zmiękczający woskowinę. Nie zastępuje on badania, jeśli dziecko odczuwa ból lub ma wyciek.

Krople umożliwiają precyzyjne podanie niewielkiej ilości preparatu. Spraye są wygodne, ale ich dopuszczalny wiek stosowania zależy od konkretnego produktu. Przed użyciem zawsze sprawdź ulotkę pod kątem wieku dziecka. U niemowląt krople, spraye i inne preparaty do ucha najlepiej stosować po konsultacji z pediatrą. Nie używaj ich także wtedy, gdy nie wiadomo, czy błona bębenkowa jest nieuszkodzona.

Sytuacja Zalecane działanie Czego unikać
Ucho wygląda zdrowo, a woskowina znajduje się przy ujściu Umyj małżowinę i wytrzyj widoczną wydzielinę miękką ściereczką Głębokiego czyszczenia i codziennego stosowania preparatów bez potrzeby
Uczucie zatkania lub przytłumione słyszenie bez bólu i wycieku Skonsultuj wybór kropli lub sprayu z farmaceutą albo lekarzem, uwzględniając wiek dziecka Patyczków, pęsety, haczyków i domowego płukania
Ból, wyciek, gorączka albo nagłe pogorszenie słuchu Skontaktuj się z pediatrą lub laryngologiem Preparatów do rozpuszczania woskowiny i wszelkich prób czyszczenia na własną rękę

Twardy czop woskowinowy może wymagać usunięcia w gabinecie. Profesjonalne płukanie lub inna metoda jest wykonywana po ocenie ucha, z użyciem właściwej temperatury i kontrolowanego ciśnienia.

Kiedy dziecko powinien zbadać lekarz?

Nie każdy problem z uchem oznacza infekcję, ale określone objawy wymagają konsultacji zamiast domowego czyszczenia. Zgłoś się do pediatry lub laryngologa, gdy występuje:

  • ból ucha, zwłaszcza silny lub narastający,
  • ropny, wodnisty albo krwisty wyciek z ucha,
  • gorączka lub wyraźne rozdrażnienie dziecka,
  • nagłe pogorszenie słuchu, szumy albo utrzymujące się uczucie zatkania.

Przy takich objawach nie stosuj kropli ani sprayu bez zalecenia lekarza. W codziennej pielęgnacji uszu dziecka mniej znaczy więcej: myj tylko zewnętrzną część ucha, osuszaj ją po kąpieli i pozostaw kanał słuchowy naturalnemu procesowi samooczyszczania.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Czytaj dalej w tym dziale