Jak myć zęby małemu dziecku? Poradnik dla rodziców

Zęby dziecka należy myć od pojawienia się pierwszego ząbka, co najmniej dwa razy dziennie, pastą z fluorem dobraną do wieku. Po szczotkowaniu nie płucz ust wodą, a do około 7–8 roku życia rodzic powinien samodzielnie myć zęby dziecku lub dokładnie poprawiać jego szczotkowanie.

Dlaczego zęby mleczne wymagają pielęgnacji?

Zęby mleczne utrzymują miejsce dla zębów stałych, pomagają w żuciu i prawidłowym rozwoju mowy. Codzienna higiena od początku buduje nawyk, który ułatwia dbanie także o późniejsze uzębienie. Opór podczas mycia jest u małych dzieci częsty i zwykle nie oznacza, że robisz coś nieprawidłowo.

Czym myć zęby małemu dziecku?

Higienę jamy ustnej można rozpocząć jeszcze przed wyrznięciem pierwszego zęba. Po jego pojawieniu się trzeba już używać szczoteczki i pasty z fluorem. Przydadzą się:

• miękka, wilgotna gaza lub bawełniana chusteczka do przecierania dziąseł przed wyrznięciem zębów,
• silikonowa lub gumowa nakładka na palec, używana delikatnie do oczyszczania wałów dziąsłowych,
• szczoteczka manualna z miękkim włosiem, dopasowana do wieku dziecka,
• szczoteczka elektryczna lub soniczna przeznaczona dla dzieci, jeśli dziecko i rodzic dobrze sobie z nią radzą.

Rodzaj szczoteczki ma mniejsze znaczenie niż jej regularne używanie i dokładność mycia. Najlepiej wybrać model, który łatwo mieści się w buzi dziecka, ma miękkie włosie i nie powoduje dyskomfortu.

Jak myć zęby i ile używać pasty?

Pierwszą szczoteczkę wprowadź wraz z pojawieniem się pierwszego zęba. Zęby myj minimum dwa razy dziennie, szczególnie dokładnie wieczorem przed snem. Pasta z fluorem w zalecanej ilości jest bezpieczna i pomaga ograniczać ryzyko próchnicy.

Małe dziecko często nie potrafi jeszcze wypluć pasty. W zalecanej ilości nie stanowi ona zagrożenia, ale od początku warto spokojnie uczyć dziecko wypluwania piany. Po szczotkowaniu nie płucz ust wodą. Wystarczy wypluć nadmiar pasty lub wytrzeć go z buzi. Dzięki temu fluor pozostaje na powierzchni zębów dłużej.

Mycie powinno obejmować zewnętrzne, wewnętrzne i żujące powierzchnie wszystkich zębów. Pomagają delikatne ruchy koliste, bez mocnego dociskania szczoteczki. Cała czynność może trwać do około dwóch minut, ale u niemowlęcia ważniejsze jest dokładne oczyszczenie wszystkich zębów niż odmierzanie czasu co do sekundy.

Najprościej postępować według takiej kolejności:

1. Nałóż na włosie ilość pasty odpowiednią do wieku dziecka.
2. Posadź dziecko stabilnie, najlepiej z jego głową opartą o siebie, aby dobrze widzieć jamę ustną.
3. Oczyść kolejno wszystkie powierzchnie zębów delikatnymi ruchami, nie pomijając przestrzeni przy dziąsłach.
4. Pozwól dziecku wypluć nadmiar pasty, ale nie zachęcaj do płukania ust wodą.

Co zrobić, gdy dziecko nie chce otwierać buzi?

Nie zawsze uda się przekonać malucha samym tłumaczeniem. Pomaga stały rytuał, krótka forma i spokojna konsekwencja. Możesz wykorzystać następujące sposoby:

• Zabawa – udawajcie, że szczoteczka szuka „brudnych miejsc” albo myje zęby ulubionej maskotce.
• Piosenka – śpiewaj podczas szczotkowania, aby przewidywalny rytm odwracał uwagę od dyskomfortu.
• Naśladowanie – myjcie zęby razem, a dziecko może obserwować i powtarzać ruchy rodzica.
• Wybór – pozwól dziecku wybrać szczoteczkę spośród dwóch zaakceptowanych przez ciebie modeli.
• Stabilna pozycja – jeśli dziecko odwraca głowę, przytrzymaj ją delikatnie, ale pewnie, opierając o siebie lub lekko podtrzymując czoło.

Gdy maluch się wierci, nie wkładaj szczoteczki głęboko do buzi i nie wykonuj gwałtownych ruchów. Krótkie protesty są mniej problematyczne niż pomijanie mycia. Z czasem powtarzalność i spokojna reakcja zwykle ułatwiają współpracę.

Do kiedy rodzic powinien myć zęby dziecku?

Dziecko może od początku próbować szczotkować zęby samodzielnie, ale przez kilka lat nie ma jeszcze wystarczającej sprawności manualnej, aby oczyścić wszystkie powierzchnie. Do około 7–8 roku życia rodzic powinien myć zęby dziecku albo dokładnie poprawiać szczotkowanie. Później nadal potrzebny jest nadzór, a w razie potrzeby także poprawianie mycia, zwykle do około 10. roku życia.

Najważniejszy jest stały schemat: miękka szczoteczka, pasta z fluorem w ilości dopasowanej do wieku, mycie rano i wieczorem oraz brak płukania ust wodą po szczotkowaniu.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. W razie wątpliwości dotyczących higieny jamy ustnej dziecka skonsultuj się ze stomatologiem dziecięcym.