Dlaczego noworodek kicha? Czy to powód do niepokoju?

Noworodek najczęściej kicha z zupełnie naturalnego powodu. Kichanie jest odruchem obronnym, który pomaga oczyścić nos z kurzu, pyłu i drobnych zanieczyszczeń. Samo kichanie, nawet powtarzające się kilka razy dziennie, zwykle nie oznacza choroby. Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim objawy towarzyszące, takie jak gorączka, gęsty katar, kaszel, trudności w oddychaniu lub problemy z karmieniem.

Dlaczego noworodek kicha?

Po urodzeniu dziecko przystosowuje się do oddychania powietrzem atmosferycznym. Jego błony śluzowe są delikatne i łatwo reagują na bodźce, które u dorosłego nie wywołałyby żadnej reakcji. Kichanie gwałtownie usuwa z nosa drobne cząsteczki i pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych.

Odruch może pojawić się także po karmieniu. Niewielka ilość mleka czasem przedostaje się do nosa, zwłaszcza gdy dziecko je szybko albo jego struktury anatomiczne nie są jeszcze dojrzałe. Kichnięcie jest wtedy sposobem na oczyszczenie nosa, a nie dowodem infekcji.

Co może wywoływać kichanie u noworodka?

Wiele codziennych czynników podrażnia śluzówkę nosa. Najczęściej są to:

• Kurz, pył i drobne cząsteczki obecne w powietrzu.
• Suche powietrze, szczególnie w sezonie grzewczym.
• Resztki mleka, które dostały się do nosa podczas karmienia.
• Nagła zmiana temperatury, na przykład przy wychodzeniu z ciepłego pomieszczenia.
• Dym tytoniowy, intensywne zapachy i drażniące środki chemiczne.

Czasem dziecko kicha seriami po nagłym kontakcie z jasnym światłem. Taki odruch może wiązać się z zespołem ACHOO, czyli uwarunkowaną genetycznie nadwrażliwością na światło. Jeśli nie towarzyszą mu inne objawy, nie oznacza to choroby.

Kiedy kichanie wymaga konsultacji z lekarzem?

O potrzebie konsultacji decyduje nie sama liczba kichnięć, lecz ogólny stan dziecka i objawy pojawiające się razem z nimi. Poniższe zestawienie pomaga odróżnić typowy odruch od sytuacji, która wymaga oceny pediatry:

Jeśli kichaniu towarzyszą poniższe sygnały, skontaktuj się z pediatrą:

• Gorączka lub wyraźnie podwyższona temperatura ciała.
• Gęsta wydzielina z nosa, zwłaszcza żółta lub zielona.
• Duszność, świszczący oddech, sinienie albo widoczny wysiłek podczas oddychania.
• Problemy z ssaniem, częste przerywanie karmienia lub wyraźnie mniejszy apetyt.
• Wysypka, łzawienie oczu, obrzęk ust albo nagłe pogorszenie stanu dziecka.

Kichanie napadowe połączone z wodnistym katarem, łzawieniem lub zmianami skórnymi może wskazywać na reakcję alergiczną. U noworodka nie należy jednak samodzielnie rozpoznawać alergii ani wprowadzać zmian w żywieniu bez rozmowy z lekarzem.

Dlaczego katar u noworodka wymaga szczególnej uwagi?

Noworodki oddychają głównie przez nos. Zatkany nos może więc szybko utrudnić zarówno oddychanie, jak i ssanie. Dziecko nie jest w stanie swobodnie oddychać i jednocześnie pobierać pokarmu, dlatego może przerywać karmienie, męczyć się, jeść mniej i przybierać na wadze wolniej.

Niedrożność nosa może też powodować sapkę, chrapanie, chrząkanie i trudności z zaczerpnięciem powietrza. Jeżeli pojawiają się przerwy w oddychaniu, sinienie, wyraźna duszność albo dziecko nie może jeść z powodu kataru, potrzebna jest pilna pomoc medyczna.

Samo kichanie nie wymaga oczyszczania nosa aspiratorem, jeśli w nosie nie ma wydzieliny. Niepotrzebne manipulowanie przy śluzówce może ją dodatkowo podrażnić. Inaczej jest przy wyraźnym katarze, który utrudnia oddychanie lub karmienie – w takiej sytuacji sposób postępowania najlepiej ustalić z pediatrą.

Pojedyncze lub częste kichnięcia bez gorączki, kataru i problemów z oddychaniem są zwykle prawidłowym odruchem. Obserwuj przede wszystkim sposób oddychania, karmienie i ogólne zachowanie dziecka.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W razie niepokojących objawów u noworodka skontaktuj się z pediatrą lub pilną pomocą medyczną.