Dieta przy biegunce u dziecka – co podawać, a czego unikać?

Przy biegunce u dziecka najważniejsze jest nawadnianie, nie ograniczanie jedzenia. Podawaj doustne płyny nawadniające małymi porcjami, a po opanowaniu nudności i wymiotów wprowadzaj lekkie posiłki. Nie stosuj głodówki ani rutynowej diety bezlaktozowej.

Kiedy biegunka u dziecka wymaga lekarza?

Ostra biegunka często ustępuje w ciągu kilku dni, ale u niemowląt i małych dzieci stan może pogorszyć się szybko. Największym zagrożeniem jest odwodnienie, czyli utrata wody i elektrolitów wraz ze stolcem oraz wymiotami.

Skontaktuj się pilnie z lekarzem, jeśli dziecko ma którykolwiek z poniższych objawów:

• ma mniej niż 2–3 miesiące,
• jest wyraźnie senne, wiotkie, osłabione lub trudno je obudzić,
• ma suche usta i język, nie płacze łzami albo ma bardzo mało moczu,
• oddaje mocz rzadko, a jego kolor jest ciemny,
• ma krew w stolcu, wysoką gorączkę lub uporczywe wymioty,
• nie przyjmuje płynów albo po ich podaniu nadal narastają objawy odwodnienia.

U niemowlęcia karmionego piersią nie oceniaj biegunki wyłącznie na podstawie luźnej konsystencji stolca. Liczy się wyraźna zmiana w stosunku do zwykłej liczby wypróżnień, ich wyglądu oraz ogólnego zachowania dziecka.

Jeśli dziecko nie jest w stanie przyjmować płynów lub szybko słabnie, nie czekaj na poprawę po samej diecie.

Jak nawadniać dziecko?

Doustne płyny nawadniające, czyli DPN, zawierają wodę, glukozę i elektrolity, między innymi sód oraz potas. Dzięki właściwemu składowi pomagają uzupełniać straty powstające podczas biegunki. Woda lub herbata mogą być dodatkiem, ale nie zastępują DPN przy większej utracie płynów.

Postępuj w następującej kolejności:

1. Przygotuj DPN z apteki zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Nie zagęszczaj go ani nie rozcieńczaj „na oko”.
2. Podawaj płyn często i małymi porcjami. Przy wymiotach zacznij od około 5 ml co kilka minut, na przykład łyżeczką lub strzykawką doustną.
3. Jeśli dziecko zwymiotuje, odczekaj kilka minut i wróć do jeszcze mniejszych porcji. Same wymioty nie są powodem do całkowitego odstawienia płynów.
4. Po każdym wodnistym stolcu lub wymiotach kontynuuj podawanie płynu w ilości dostosowanej do masy ciała, zwykle około 5–10 ml/kg, zgodnie z zaleceniem lekarza lub instrukcją preparatu.

Nie podawaj do nawadniania soków owocowych, napojów gazowanych ani słodzonych. Duża ilość cukru może zwiększać napływ wody do jelita i nasilać biegunkę. Przy nasilonym odwodnieniu, uporczywych wymiotach lub braku możliwości picia dziecko może wymagać pomocy medycznej i nawadniania pod nadzorem lekarza.

Co podawać do jedzenia, a czego unikać?

Po zapewnieniu płynów proponuj małe porcje jedzenia. Posiłki powinny być lekkostrawne, gotowane lub pieczone, z ograniczoną ilością tłuszczu i błonnika. Nie ma potrzeby stosowania głodówki ani bardzo restrykcyjnej diety. Dziecku, które dobrze toleruje swoje zwykłe pokarmy, można stopniowo podawać znane produkty.

Popularna dieta BRAT, oparta na bananach, ryżu, jabłkach i tostach, może podsuwać pojedyncze lekkie produkty, ale nie powinna zastępować pełnego żywienia przez dłuższy czas. Nie zapewnia wszystkich składników potrzebnych dziecku.

Czy trzeba odstawić mleko?

Rutynowe wprowadzanie diety bezlaktozowej nie jest konieczne u każdego dziecka z ostrą biegunką. Karmienia piersią nie należy przerywać. U dziecka karmionego mlekiem modyfikowanym lub jedzącego nabiał decyzję o czasowym ograniczeniu laktozy najlepiej omówić z pediatrą, szczególnie gdy biegunka się przedłuża albo produkty mleczne wyraźnie nasilają objawy.

Jak ułatwić dziecku jedzenie?

Podczas biegunki apetyt często jest mniejszy. Nie zmuszaj dziecka do jedzenia, ale regularnie proponuj niewielkie ilości. Pomocne są następujące zasady:

• Podawaj małe porcje częściej zamiast jednego dużego posiłku.
• Wybieraj potrawy gotowane, duszone bez obsmażania lub pieczone.
• Serwuj jedzenie letnie, nie bardzo gorące ani wyjęte prosto z lodówki.
• Nie dosładzaj potraw i nie nagradzaj dziecka słodyczami za zjedzenie posiłku.
• Jeśli dziecko odmawia jedzenia, skup się na płynach i spróbuj ponownie po pewnym czasie.

Co po ustąpieniu biegunki?

Gdy stolce wracają do zwykłej konsystencji, stopniowo wróć do normalnej diety dziecka, obserwując jego reakcję. Nie ma potrzeby utrzymywania jałowego jadłospisu przez wiele dni. Jeśli biegunka trwa dłużej niż kilka dni, nawraca, pojawia się po antybiotyku lub towarzyszą jej niepokojące objawy, skonsultuj dziecko z pediatrą.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.