Chrypka i kaszel u dziecka – co podać, aby pomóc maluchowi?

Chrypka i kaszel u dziecka najczęściej są skutkiem wirusowej infekcji gardła lub krtani. W domu pomagają przede wszystkim płyny, nawilżanie powietrza i spokój. Trzeba jednak szybko reagować, gdy pojawi się duszność, świst przy wdechu albo problem z połykaniem śliny.

Dlaczego dziecko ma chrypkę i kaszel?

Podczas infekcji błona śluzowa krtani puchnie, a znajdujące się w niej fałdy głosowe pracują mniej swobodnie. Głos staje się wtedy cichy, szorstki lub zachrypnięty, a kaszel może być suchy i „szczekający”. U dzieci drogi oddechowe są węższe niż u dorosłych, dlatego nawet niewielki obrzęk może utrudnić oddychanie.

Łagodna chrypka zwykle ustępuje wraz z infekcją. Inne możliwe przyczyny to między innymi alergia, bierne palenie, nadmierny krzyk, suche powietrze oraz refluks żołądkowo-przełykowy. Gdy głos pozostaje zmieniony dłużej niż kilka dni, objawy się nasilają albo nie towarzyszą im typowe oznaki infekcji, dziecko powinien zbadać lekarz.

Kiedy chrypka i kaszel wymagają pilnej pomocy?

Najważniejsze jest ocenienie oddechu i ogólnego stanu dziecka. Szczekający kaszel bez duszności może występować przy łagodnym przebiegu infekcji, ale świst słyszalny przy wdechu, czyli stridor, sugeruje zwężenie dróg oddechowych. Zwróć uwagę na różnicę między poniższymi sytuacjami:

Przy duszności, sinieniu, nasilającym się stridorze lub problemach z połykaniem nie czekaj na poprawę po domowych metodach. Skontaktuj się z pogotowiem ratunkowym albo jedź z dzieckiem do najbliższej placówki medycznej.

Co podać na chrypkę i kaszel u dziecka?

Jeśli dziecko oddycha swobodnie, pije i nie ma objawów alarmowych, leczenie zwykle polega na łagodzeniu dolegliwości. Najbardziej pomagają proste działania:

• Nawilżaj powietrze w pokoju, regularnie wietrz pomieszczenie i utrzymuj komfortową temperaturę. Nawilżacz trzeba czyścić zgodnie z instrukcją, aby nie stał się źródłem pleśni i drobnoustrojów.
• Podawaj płyny często i małymi porcjami. Woda lub letnie napoje pomagają nawilżyć gardło. Niemowlę karm zgodnie z dotychczasowym rytmem, a przy słabym piciu skonsultuj się z lekarzem.
• Oszczędzaj głos dziecka. Krzyk, głośne mówienie, a także uporczywe szeptanie mogą dodatkowo obciążać podrażnioną krtań.
• Przy bólu lub gorączce można zastosować paracetamol albo ibuprofen, ale wyłącznie zgodnie z masą ciała, ulotką konkretnego preparatu lub zaleceniem lekarza. U niemowlęcia i małego dziecka dawkowanie skonsultuj z farmaceutą lub pediatrą.

Leki dobiera się do rodzaju kaszlu. Preparat na kaszel suchy nie jest zamiennikiem środka stosowanego przy kaszlu mokrym, a leki przeciwkaszlowe nie powinny być podawane bez sprawdzenia wieku dziecka, przeciwwskazań i przyczyny objawów. Przy podejrzeniu zapalenia krtani najważniejsze pozostają nawilżenie, nawodnienie i obserwacja oddechu. Sterydy, adrenalina w nebulizacji oraz antybiotyki są leczeniem zlecanym przez lekarza, gdy występują konkretne wskazania.

Nie stosuj na własną rękę leków obkurczających śluzówkę nosa ani preparatów, które mogą ją wysuszać. Nie podawaj też tabletek do ssania dziecku, które nie potrafi bezpiecznie ssać, ponieważ grozi to zadławieniem. Przed każdym lekiem dla niemowlęcia zapytaj lekarza lub farmaceutę. Unikaj także działań, które mogą nasilić podrażnienie:

• Nie narażaj dziecka na dym tytoniowy, intensywne zapachy, aerozole i silnie zanieczyszczone powietrze.
• Nie przegrzewaj pokoju ani dziecka, ponieważ suche i gorące powietrze może nasilać obrzęk śluzówki.
• Nie zmuszaj dziecka do leżenia na płasko, gdy ma trudności z oddychaniem.
• Nie podawaj antybiotyku ani silnego leku przeciwkaszlowego bez konsultacji.

Co robić podczas napadu szczekającego kaszlu?

Nagły szczekający kaszel, szczególnie w nocy, może towarzyszyć podgłośniowemu zapaleniu krtani, czyli krupowi. Panika i płacz zwiększają zapotrzebowanie na powietrze, dlatego działaj spokojnie:

1. Uspokój dziecko i weź je na ręce, jeśli tego potrzebuje. Mów cicho i spokojnie.
2. Zapewnij chłodne, świeże powietrze – otwórz okno lub wyjdź z dzieckiem na chwilę na balkon, jeśli jest to bezpieczne i warunki na to pozwalają.
3. Utrzymaj pozycję pionową lub półsiedzącą. Nie układaj dziecka płasko, gdy oddycha z wysiłkiem.
4. Obserwuj oddech. Jeśli świst występuje także wtedy, gdy dziecko jest spokojne, duszność narasta lub pojawia się sinienie, natychmiast wezwij pomoc medyczną.

Nie wkładaj dziecka do gorącej, zaparowanej łazienki i nie stosuj inhalacji z olejków eterycznych. Mogą podrażnić drogi oddechowe, a para stwarza ryzyko oparzenia. Chłodne powietrze bywa pomocne przy krupie, ale nie zastępuje badania, jeśli dziecko ma duszność.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Wizyta u pediatry jest potrzebna, gdy kaszel lub chrypka nasilają się, wracają nocą, dziecko ma gorączkę, pije wyraźnie mniej niż zwykle albo nie poprawia się po kilku dniach. Przewlekła chrypka, zwłaszcza trwająca ponad tydzień u małego dziecka lub ponad dwa tygodnie u starszego, wymaga oceny lekarskiej, czasem także konsultacji laryngologicznej.

Jeśli dziecko ma trudności w oddychaniu, stridor, siniejące usta, ślinotok lub nie może przełykać, nie lecz go wyłącznie w domu – potrzebna jest pilna pomoc medyczna.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii lekarza lub farmaceuty w sprawie leczenia dziecka.